İş dünyasında 'ekonomik yaptırım' endişesi hakim

Türkiye’de yaklaşık iki yıl tutuklu kaldıktan sonra Rahip Andrew Brunson'un ev hapsine alınmasının ardından ABD’den Türkiye'ye yaptırım uygulanacağı açıklamaları gelmişti.

Yaptırım açıklamalarının ardından ABD, çarşamba günü aldığı kararla İçişleri Bakanı Süleyman Soylu ve Adalet Bakanı Abdulhamit Gül yaptırım listesine alındı.

Yaptırım söylentisi sonrası dolar kısa sürede yükselişe geçmişti. ABD açıklamasıyla da dolar 5 TL'nin üzerine çıktı. DW Türkçe'den Aram Ekin Duran'ın haberine göre Türk Lirası dolar karşısında son bir yılda yüzde 45 değer kaybetti.

ABD'nin yaptırım hamlesi ise iş dünyasını endişeye sevk etti. Krizin tırmanması endişesi hakim.

Hürriyet Gazetesi Ekonomi Yazarı Erdal Sağlam'a göre, yaptırım krizinin ekonomik faturasının ağırlığı yaptırımların genişleyip genişlemeyeceğine bağlı. Sağlam, "Bir süredir sakinledi sanılan gerilim çok güçlü biçimde geri döndü. Türk iş dünyası 'korktuğumuz büyük risk, geri mi geldi?' diye haklı olarak çok endişeli" diyor.

Sağlam'a göre sorunu yalnızca iki bakana uygulanacak yaptırımlar olarak görmemek gerek:

"Örneğin Halkbank'a verilecek ağır bir ceza ya da Türk şirketlere yönelik kısıtlamalar, Türkiye'nin zaten kırılgan olan ekonomisine ağır zarar verebilir.

Şirketlerin giderek kabaran dış borçları için önümüzdeki dönemde Türkiye'deki bankaların sermaye artırımı yapması gündeme gelebilir. ABD ile yaşanan yaptırım krizinden önce de bu biliniyordu. Ama bu kriz gelişmeleri adeta hızlandırdı, tetikledi. Pek çok şirketin borçlarını yeniden yapılandırmak için bankaların kapısını çalması olası. Türk bankacılık sektörü mevcut kaynakları ile bu sorunu çözemeyebilir. O zaman dışarıdan fon ihtiyacı doğacak ve hatta IMF'nin kapısının çalınması gündeme gelecek."

Alnus Yatırım Araştırma Müdürü Yunus Kaya, yaptırım kararı öncesinde 4.90 seviyelerinde olan dolar/TL'nin yaptırım haberinin ardından tarihi zirve olan 5.0150'ye kadar yükseldiğini hatırlatıyor.

Kaya, "Bankla hisselerindeki satış yüzde 4'ü buldu. Gösterge tahvil faizi ise yüzde 22'ye ulaştı. Yılbaşından beri negatif seyreden hisse değerleri ciddi yara aldı" diyor.

İstanbul Borsası'nda (BIST 100) işlem gören şirketler içerisinde yüklü döviz borcu olduğu bilinenlerin hisselerinde de yüzde 6'ya varan düşüşler yaşandığına vurgulayan Kaya, "Bundan sonra piyasa oyuncuları ve şirketler için en önemli beklenti, ABD-Türkiye geriliminin hızla azaltılması. Ayrıca Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın 100 günlük programının ayrıntıları da piyasa için önemli.  Eğer programda piyasa beklentisi karşılanmazsa, negatif trend devam edecek" değerlendirmesinde bulunuyor.